Strona 1 z 2 12 OstatniOstatni
Pokaż wyniki od 1 do 10 z 12

Wątek: Bazgroły Draka o historii

  1. #1
    Moderatorzy Globalni
    Dołączył
    Dec 2010
    Postów
    507
    Tournaments Joined
    0
    Tournaments Won
    0
    Podziękował
    62
    Otrzymał 35 podziękowań w 30 postach

    Bazgroły Draka o historii

    Jako, że biorę drugi rok z rzędu udział w olimpiadzie z historii dla lo to wrzucę tutaj moją pracę, którą pisałem w zeszłym roku. Wszelkie komentarze i opinie mile widziane.





    Narodziny cywilizacji w Egipcie i Mezopotamii –
    próba porównania.
    W niniejszej pracy chcę przedstawić próbę porównania narodzin cywilizacji w Egipcie i Mezopotamii, tj. w dorzeczu Eufratu i Tygrysu. Są to pierwsze cywilizacje, jakie stworzyła ludzkość. Za ich początek przyjmę w Mezopotamii czas do końca okresu starobabilońskiego, a w Egipcie do końca pierwszego okresu przejściowego. Cywilizacja egipska rozwijała się w delcie oraz dolinie Nilu, natomiast w Mezopotamii - w dolinie Eufratu i Tygrysu.
    Zanim przejdę do omówienia i porównania interesujących mnie cywilizacji, przytoczę definicję tego terminu. Według Encyklopedii PWN cywilizacją jest:„poziom rozwoju osiągnięty przez społeczeństwo w danej epoce historycznej ze szczególnym uwzględnieniem poziomu kultury materialnej (zwłaszcza wiedzy ścisłej i techniki), będącej wskaźnikiem opanowania przez ludzi sił przyrody i wykorzystania jej bogactw”1.Pod tym pojęciem rozumie się także „typ kultury zaawansowanej społecznie (m.in.hierarchiczna organizacja, system prawa, instytucja państwa,urbanizacja), materialnie (technika i wiedza praktyczna)i ideologicznie (rozwinięta sztuka, literatura, zaawansowane systemy religijne z teologią i refleksją filozoficzną),charakterystyczny dla tzw. społeczeństw cywilizowanych (złożonych)przeciwstawianych społeczeństwom niecywilizowanym (prostym,przedpiśmiennym)”2.
    Natura to słowo przeciwne do wyrazu cywilizacja, niemniej powstanie i rozwój starożytnych kultur pozostawał w stałym związku z warunkami przyrodniczymi na danym terenie. Przedstawiając więc początki cywilizacji Mezopotamii i Egiptu, nie można pominąć wpływu tych czynników. Tereny Egiptu poza doliną i deltą Nilu oraz nielicznymi oazami to pustynia, natomiast tereny Mezopotamii są położone w dolinie dwóch wielkich rzek, Eufratu i Tygrysu,które sprawiają, że klimat jest tam łagodniejszy, a także na większych połaciach ziemi można uprawiać rośliny. Obszar zalewowy Nilu, Tygrysu i Eufratu po opadnięciu wody był bardzo żyzny i nadaje się pod uprawę roli. Jednakże irygacja terenów leżących nad Eufratem i Tygrysem była ułatwiona przez rzeki,które niosły ze sobą wielkie ilości kamieni, które osiadały na ich brzegach, tworząc w ten sposób naturalne wały przeciwpowodziowe, wewnątrz których woda się podnosiła. Żeby umożliwić jej przepływ do kanałów irygacyjnych, wystarczyło wybić w nich otwory. Mimo to w Egipcie warunki do uprawy roślin były korzystniejsze, ponieważ Nil wylewał w okresie letnich upałów, co umożliwiało sianie roślin zaraz po opadnięciu wód.Jeśli chodzi natomiast o surowce mineralne, Egipt także był w lepszym położeniu, ponieważ stosunkowo blisko na półwyspie Synaj i w Nubii znajdowały się złoża miedzi, którą używano do produkcji broni. Natomiast w samym Egipcie występowały liczne złoża kamieni szlachetnych, złota i materiałów budulcowych. Z kolei w przypadku Mezopotamii jej południowa część była uboga w surowce naturalne, natomiast na północy w bardziej górzystym regionie występowały nieliczne złoża metali.
    Przedstawione powyżej warunki geograficzne, w tym żyzna ziemia i stały dostęp do wody, są przyczyną rozwoju osadnictwa w tym regionie. W Mezopotamii pierwsze stałe osady pojawiły się od VII do V tysiąclecia p.n.e. Były one niewielkie i miały typowo rolniczy charakter. Najczęściej znajdowały się nad rzeką, która ułatwiała handel i zapewniała wodę do nawadniania pól. Około połowy IV tysiąclecia p.n.e. w Mezopotamii zaczęły powstawać miasta. Przyczyną była zmiana klimatu (koniec optimum klimatycznego), który stał się bardziej suchy, toteż ludzie zaczęli się przemieszczać do dolin rzek i innych miejsc, które sprzyjały uprawie roli. Konieczność budowy systemów nawadniających miała wpływ na powstanie państw, ponieważ jest to praca, która musi być wykonywana przez dużą liczbę ludzi oraz ktoś musi ją nadzorować, poza tym systemy te po zbudowaniu muszą być konserwowane, żeby skutecznie funkcjonowały. Z kolei w Egipcie osady powstawały nad Nilem lub w pobliżu zbiorników wodnych,ponieważ wtedy Sahara przestała być terenem, na którym można było uprawiać rośliny. Dlatego ludzie, którzy na jej terenie mieszkali, zaczęli migrować w kierunku Nilu, dając w ten sposób początek pierwszym miastom i osadom, które zaczęły łączyć się w państwa. Osady tak w Egipcie, jak i w Mezopotamii były budowane z gliny, trzciny i mułu. W pierwszym z tych krajów kamienia używano najpierw tylko do budowy świątyń, pałaców i części grobowców. Mastaby i wcześniejsze piramidy schodkowe wznoszono z cegieł, wyrabianych z mułu nilowego, nekropolie władców za czasów Starego Państwa powstawały w rejonie Memphis. Później tj. od czasów trzeciej dynastii, a dokładniej Dżosera z kamienia konstruowano całe piramidy, czego przykłady znajdują się w Gizie.Z kolei w Żyznym Półksiężycu kamień był używamy tylko w Górnej Mezopotamii, ponieważ w Dolnej nie było miejsc, z których można było ten surowiec wydobywać.
    Osadnictwo ludzi wywierało bardzo duży wpływ na sytuację polityczną i na formowanie się pierwszych państw. Egipt i Mezopotamia w początkach swojego istnienia były bardzo mocno podzielone. W Egipcie wykształciły się dwa państwa - Dolne i Górne. Dolny Egipt rozciągał się na ubogich w surowce mineralne, ale za to żyznych ziemiach Delty. Natomiast Górny Egipt był państwem położonym na południe od ujścia Nilu, a jego ziemie były nie tylko bogate w zasoby naturalne, ale także żyzne. Dolny i Górny Egipt zostały zjednoczone przez Narmera ok. 3100 roku p.n.e. Z dokładną datacją wydarzeń i panowania osób w początkach pierwszych cywilizacji,mamy problem, ponieważ istnieje niewiele źródeł, których można użyć do zweryfikowania danych. Dlatego do VIII w. p.n.e. daty mają margines błędu do kilkunastu lat.
    Natomiast sytuacja polityczna Mezopotamii była bardziej skomplikowana, gdyż te tereny przez długi okres czasu były mocno podzielone między kilkadziesiąt miast-państw, walczących ze sobą o władzę. Na podstawie Sumeryjskiej Listy Królów, czyli dokumentu, w którym są spisane wszystkie dynastie rządzące w Sumerze, wiemy, że pierwsze państwo, które powstało w Mezopotamii, to Kisz, a nie którzy z późniejszych królów przyjmowali tytuł władcy tego miasta. Sumeryjska Lista Królów nie jest w pełni wiarygodna Wymienione wyżej miasta-państwa były rządzone przez królów,pełniących funkcję najwyższego kapłana boga, który patronował danemu miastu. Jako przykład można podać choćby Babilon, gdzie król był jednocześnie najwyższym kapłanem bogini miłości i wojny Isztar. W Egipcie było podobnie, ponieważ faraona według wierzeń tamtego ludu uważano za wcielenie Horusa, czyli faraona bogów i syna Re. Utożsamianie władcy z królem bogów zapewniało krajowi stabilność, ponieważ, nie wyobrażano sobie buntu przeciw siłom wyższym. Kolejna rzecz, na którą należy więc zwrócić uwagę, to religia, wynalezienie pisma i powstanie prawa.
    W Mezopotamii pismo wykształciło się około 3300-3100 p.n.e., ale już wcześniej umiano przechowywać informację. Wykorzystywano do tego bulle; puste kule wykonane z gliny, do których wkładano żetony. Znajdowały się na nich liczebniki lub podobizny zwierząt lub innych rzeczy. Pismo w Mezopotamii powstało na potrzeby administracji państwowej, podobnie było też w Egipcie. Pierwsze proste formy pisma hieroglificznego istniały w okresie Nagada II/III tj. między 3500 a 2800 p.n.e. Jednakże hieroglify zapisywano tylko na ścianach grobowców lub świątyń, natomiast do pisania na papirusie lub glinie używano jego uproszczonej formy, tj. pisma hieratycznego. Z kolei księgi religijne zapisywano tak zwaną kursywą kapłańską.
    Wynalezienie pisma przez Sumerów daje także możliwość poznania ich prawa.Najstarsze znalezione sumeryjski zbiory z terenów Mezopotamii pochodzą z początku XX wieku i początku XIX wieku p.n.e. Natomiast kodeksem, który został znaleziony w całości, jest Kodeks Hammurabiego pochodzący z XIX lub XVIII wieku p.n.e. Natomiast oprawie w Egipcie nie posiadamy żadnej wiedzy. Ale można przypuszczać, że powstało ono w podobnym okresie jak w Mezopotamii. Brak śladów powstania prawa może być spowodowany nietrwałym materiałem, na jakim je spisywano w Egipcie, to jest papirusem. Natomiast w Mezopotamii do tego celu używano tabliczek glinianych lub, tak jak w przypadku Kodeksu Hammurabiego,kamiennych stel, czyli materiałów zdecydowanie trwalszych niż papirus.
    Posiadamy natomiast dużą wiedzę o politeistycznych religiach obydwu kultur.W każdej z religii istniała niewielka grupa ważniejszych bogów i cała plejada pomniejszych. W Egipcie znajdowało się kilka centrów religijnych, których przedstawiciele ze sobą rywalizowali,ponadto każde z nich posiadało trochę inny od drugiego zestaw bóstw. Ale wszystkie miały takich samych najważniejszych bogów,tj. Ra lub Re, Horus, Izyda, Set, Ozyrys. Natomiast w Mezopotamii nie było żadnego centrum religijnego, a każde miasto miało boga,którego uważało za swojego patrona i najmocniej go czciło.Istniał jednakże jeden panteon bogów czczonych na tamtym terenie.Najważniejszym w religii Egiptu był Ra lub Re, bóg słońca i pierwszy faraon wśród bogów, natomiast w religii, która występowała w Mezopotamii, najważniejszy był Enlil, bóg wiatru. W czasach Hammurabiego na terenach Żyznego Półksiężyca najważniejszym bogiem stał się Marduk, który był władcą magii. W okresie IV dynastii (od 2625 do 2510 p.n.e.)w Egipcie królowie zaczęli się nazywać synami Re i kult władcy był bardzo mocno połączony z kultem solarnym. Wszyscy królowie tej dynastii, z wyjątkiem dwóch ostatnich, wznieśli monumentalne świątynie ku czci słońca, które jednocześnie były ich grobowcami. Za czasów V dynastii (od 2510 do 2460 p.n.e.)powstał zbiór tekstów magicznych i modlitw znany jako Teksty Piramid. W części z nich król jest utożsamiany z Osirisem,bogiem, który, zamordowany przez Seta, został ożywiony przez Anubisa. Po zmartwychwstaniu Ozyrys został władcą krainy umarłych.Utożsamianie się z Ozyrysem było przywilejem króla, ale szybko zostało uzurpowane to przez niektórych przedstawicieli elit,którzy przyjęli też elementy liturgii królewskiej. W Mezopotamii patronem władzy najwyższej, to jest królewskiej, był Enlil,największy z bogów, ale część z bardziej wojowniczych królów południa za swojego boskiego opiekuna uważała boginię Isztar lub według innych źródeł Innana. Przybierali oni też, jak wspomniałem wcześniej tytuł króla Kisz. Jednym z takim bardziej wojowniczych królów był Eannatum z Lagasz, który nigdy Kisz nie władał, co wyraźnie pokazuje, że ten tytuł symbolizował supremację militarną. Natomiast w Egipcie przed władcami dynastycznymi według wierzeń tamtej społeczności rządzili bogowie oraz duchy przodków. Pierwszym królem dynastycznym według„Kanonu Turyńskiego” był Menes, założyciel Memfis oraz twórca zjednoczonego państwa egipskiego. Natomiast według wykopalisk archeologicznych pierwszym królem mógł być Narmer lub Aha.Opierając się na tych źródłach, można powiedzieć, że:„Początków organizacji państwowej w dolinie Nilu wypada szukać pod koniec okresu Nagada I”3.Są to lata od około 3800 do 3500 p.n.e. Wtedy też powstały pierwsze cmentarze władców w Hierakonpolis, Nagada, Abydos.Natomiast Hierankopolis i Ombos były dwoma miejscami najmocniej związanymi z kultem władcy, ponieważ to tam czczono Horusa i Seta,a ponadto na prawym brzegu Nilu było miejsce poświęcone Nechbet,tj. bogini-sęp, która była Panią Górnego Egiptu („w tytulaturze faraonów Górnego Egiptu”4).Z kolei Pani Dolnego Egiptu to bogini-kobra Wadżet. W Nagada, u schyłku okresu Nagada I, znaleziono skorupę, na której ukazano Czerwoną Koronę, będącą symbolem władzy nad Górnym Egiptem.Natomiast pierwsze przedstawienia Białej Korony, która była atrybutem władcy Dolnego Egiptu, znaleziono w Hierankopolis natak zwanej palecie Narmera. Symbolem władzy w zjednoczonym Egipcie była Podwójna Korona, która stanowiła połączenie Białej i Czerwonej Korony i na której są ukazane Wadżet oraz Nechbet. Pierwszą jej podobiznę znaleziono na fragmencie dużej bazaltowej płyty z okresu V dynastii, a dokładniej na jej fragmencie zwanym kamieniem z Kairu, na którym brakuje okresu predynastycznego i dwóch lub jednego króla z I Dynastii, ponieważ część kamienia jest ukruszona.
    Widać więc, że państwowość w Egipcie szybciej się wykształciła i była bardziej stabilna niż w Mezopotamii. Granice tego kraju w okresie Starego Państwa ostatecznie ukształtowały się pod koniec rządów I dynastii, a potem przez długi okres czasu pozostawały bez zmian. Na południu granica opierała się na I katarakcie, która była strzeżona przez twierdzę na Elefantynie. Kataraktą (z łac.catarracta – wodospad) nazywamy „próg,skaliste wzniesienie w łożysku rzeki utrudniające spływ i powodujące nagły spadek wód rzeki”5.Północną granicą Egiptu stanowiło Morze Śródziemne. Natomiast wyprawy łupieżcze dochodziły do II katarakty na południu, a na północy do południowej Palestyny.
    Cechą charakterystyczna dziejów państwa egipskiego to okresy przejściowe.Są to etapy w historii tego kraju, w których przeżywa on upadek kulturalny, a jego znaczenie polityczne jest niewielkie. Następuje także upadek władzy centralnej Pierwszy okres przejściowy, moim zdaniem, można uznać za początek cywilizacji egipskiej, dlatego warto przedstawić, co się wtedy działo. Był to okres rządów dynastii o numerach od VII do XI. W tym okresie nomarchowie stali się niezależni lub częściowo niezależni i walczyli pomiędzy sobą o władzę nad całym Egiptem. Przyczyną rozpadu państwa w tym czasie prawdopodobnie była susza, która trwała od 2200 do około 2000 roku, a także seria niskich wylewów Nilu, które spowodowały głód w kraju. Przyczyniło się to również do obdarcia władcy z boskości. ”Walki przedzielane rozejmami trwały co najmniej dwa pokolenia, zanim czwarty król tebański, Mentuhotep II, pokonał rywali i ok. 2020 r. zjednoczył Egipt pod wymownym imieniem horusowym « Tego,który zjednoczył Oba Kraje »”6.
    W Mezopotamii państwowość wykształciła się później, gdyż dopiero około 2900 r. p.n.e. zaczął się tam okres wczesnodynastyczny. Dane o dynastiach, które po sobie władały,posiadamy z „Sumeryjskiej Listy Królów”, w której ich spis podzielono na dwie części. Jedna wymieniała królów panujących przed potopem i miało to być ośmiu władców rządzących przez 385200 lat. Z kolei druga część wyliczała dynastie, które panowały po potopie, wskazując, że nazwy dynastii wywodzą się od miast, z których pochodziły. Od III dynastii z Uruk mamy inne źródła, które pozwalają zweryfikować wiarygodność Listy Królów. Sumeryjska Lista Królów nie jest bowiem źródłem w pełni wiarygodnym, ponieważ nie stanowi tekstu historycznego, lecz ukazanie pewnego ideału politycznego. Należy ponadto dodać, że państwowość w Mezopotamii miała szczególną cechę. Otóż imperia tworzone przez miasta-państwa szybko po sobie upadały, a na ich gruzach powstawały następne.
    Rozwój każdej państwowości jest powiązany również z rozwojem gospodarczym kraju, a jedna z gałęzi gospodarki to rolnictwo. W Egipcie było ono w stanie wytworzyć nadwyżkę produkcji, którą można było sprzedać do innych krajów basenu Morza Śródziemnego.Natomiast rolnictwo w Mezopotamii było nastawione na produkcję na rynek wewnętrzny między innymi dlatego, że mieszkańcy krainy mieli problem z transportem zboża poza granice kraju, a jedynym odbiorcą przez długi czas był tylko Oman7.Natomiast duże nadwyżki produkcji zboża i łatwość jego eksportu umożliwiały państwu egipskiemu kupowanie koniecznych produktów i surowców w innych krajach oraz osiągnięcie dodatniego bilansu wymiany. Innymi produktami, którymi Egipt handlował, były tkaniny oraz papirus. Z kolei miasta Mezopotamii musiały importować wszystko, nawet kamienie do żaren, ponieważ na tych terenach nie było złóż dobrych kamieni, metali albo kamieni szlachetnych.Dalekosiężny handel był organizowany przez świątynie i przez ośrodki władzy. Ponieważ eksport zboża był utrudniony,sprzedawano tkaniny i wełnę.
    Byt państwowy tak Egiptu, jak i Mezopotamii zależał nie tylko od rozwoju gospodarczego tych krajów, ale także od stopnia opanowania sztuki wojennej, w tym stosowanych technik walki oraz używanej przez żołnierzy broni. Wraz z opanowaniem przez człowieka umiejętności wytopu metali zaczęto używać broni wykonanych z cyny, co nastąpiło około 6000 lat przed naszą erą. Ale dopiero około IV tysiąclecia przed naszą erą do cyny dodano miedź, otrzymując brąz. Ludem,który dokonał największej rewolucji w uzbrojeniu i taktyce,byli właśnie Sumerowie, tą nazwą określamy pierwszy lud, który osiadł w rejonie Żyznego Półksiężyca. „Sumerom przypisuje się wynalezienie wielu nowych rodzajów broni i technik wojennych, takich jak: rydwany bojowe, brązowa broń obuchowa, miecze sierpowe, broń drzewcowa i topory, a także uzbrojenia ochronnego”8.Niektóre z wymienionych powyżej rodzajów broni były znane człowiekowi wcześnie, ale wytwarzając je z metalu, a nie jak dotychczas z kamienia, lud ten uczynił je znacznie groźniejszą bronią.W 2100 roku p.n.e. była już znana brązowa zbroja łuskowa, a w 1700 łuk kompozytowy. Podstawowym źródłem informacji o wyglądzie armii z Mezopotamii jest Stela Sępów, datowana na rok 2500 p.n.e.Upamiętnia ona „zwycięstwo władcy Eanatuma z Lagasz nad władcą miasta Umma, a swoją nazwę zawdzięcza fragmentowi ukazującemu porzucone ciała pokonanej armii rozszarpywane przez sępy i lwy”9.
    Sumeryjska ciężka piechota walczyła, używając włóczni i toporów, co przyczyniło się do rozwoju taktyki armii w tamtych czasach.Żołnierze wyposażeni w taką broń musieli prowadzić walkę w dużych zbitych oddziałach, a to z kolei spowodowało powstanie późniejszych czworoboków piechoty. Za to lekka piechota, była trochę inaczej uzbrojona. „Sumeryjska lekka piechota ukazana jest bez ochronnego uzbrojenia, a jej broń stanowią długie włócznie trzymane w lewej ręce oraz topory bojowe w prawej”10.
    Łuk kompozytowy był bronią, która zmieniła sposób walki w starożytności, ponieważ zwykły łuk miał problemy z przebiciem zwykłego pancerza, a kompozytowy już nie. Prawdopodobnie pierwszym władcą, który korzystał z tej broni w swoich kampaniach, był Sargon, który był władcą Akadu, za jego rządów doszedł on do potęgi lub jego wnuk Narasin, a do Egiptu dotarła ona około 1600r. p.n.e. Jednakże najważniejszymi osiągnięciami z tamtego okresu były udomowienie konia oraz wynalezienie koła. To pierwsze umożliwiło powstanie kawalerii, z kolei dzięki kołu powstało garncarstwo i zbudowano rydwan. Pojazd ten przez kilkaset lat, do momentu udomowienia konia w Mezopotamii, był powolny i niezgrabny,natomiast po udomowieniu konia stał się prawdziwą machiną zagłady w rękach Egipcjan.
    Przedstawiając Egipt i Mezopotamię, wybrałem okres do końca pierwszego okresu przejściowego w Egipcie, a w Mezopotamii do końca okresu starobabilońskiego, ponieważ uważam, że wtedy wykształciły się wszystkie niezbędne rzeczy, pozwalające mówić o narodzinach cywilizacji w tych krajach. Podsumowując cywilizacje, które się rozwijały na terenach Mezopotamii i w dolinie oraz delcie Nilu,trzeba stwierdzić, że posiadały wiele podobieństw mimo istotnych różnic. Klimat w Egipcie był bardziej suchy i ostrzejszy niż ten w Mezopotamii, co spowodowało szybszy rozwój cywilizacyjny w rejonie Żyznego Półksiężyca. Ślady osadnictwa pochodzące z Mezopotamii są starsze, ale to właśnie kultura, która rozwijała się w Egipcie, szybciej stworzyła państwowość i była bardziej stabilna niż ta, która się rozwijała w Mezopotamii. Religie w obydwóch przypadkach były podobne, ponieważ króla utożsamiano z najwyższym bogiem w danej religii – albo bóstwem solarnym, albo bóstwem odpowiedzialnym za pogodę. Pismo, które jest jednym z najważniejszym wskaźników rozwoju cywilizacji, wykształciło się szybciej, ale niewiele, w Mezopotamii. Cywilizacji, która jako pierwsza wykształciła prawo, nie można wskazać, ponieważ mogło być ono spisane na nietrwałym materiale i przepaść w pomroce dziejów. Pierwszy spisany kodeks prawny pochodzi z XVIII wieku p.n.e. i jest to Kodeks Hammurabiego. Gospodarka miast i państw Mezopotamii była oparta na hodowli zwierząt i uprawie roli,natomiast gospodarka Egiptu na wydobyciu kopalin i produkcji wyrobów z nich. Gospodarczo Egipt był samowystarczalny, a Mezopotamia nie, bowiem musiała importować wiele surowców. Miasta wcześniej powstały w rejonie Mezopotamii, gdyż budowa i utrzymanie systemu irygacyjnego wymaga pracy wielu ludzi, natomiast w Egipcie powstały one dopiero wtedy, kiedy Sahara stała się nieprzyjazna dla ludzi więc plemiona nomadów oraz osoby, które mieszkały w głębi lądu,zaczęły napływać do osad, które założono nad Nilem. Wojsko w Egipcie i Mezopotamii było bardzo do siebie podobne, ale część innowacji do Egiptu dotarła później.


    Bibliografia



    1. Carey Brian Todd, Joshua B. Allfree, John Cairns, Wojny starożytnego świata. Techniki walki, Warszawa 2008.
    2. Drioton Etienne, Egipt faraonów, Warszawa 1970.
    3. Jaczynowska Maria, Musiał Danuta, Stępień Marek, Historia starożytna, Warszawa 2008.
    4. Krzyżaniak Lech, Egipt przed piramidami, Warszawa 1980.
    5. Myśliwiec Karol, Święte znaki Egiptu, Warszawa 1990.
    6. Roux Georges, Mezopotamia, Warszawa 1998.
    7. Wolski Józef, Starożytność, Warszawa 2002.
    8. Zabłocka Julia, Historia Bliskiego Wschodu w starożytności, Wrocław 1987.
    9. Ziołkowski Adam, Historia Powszechna. Starożytność, Warszawa 2009.

    1 Encyklopedia PWN (http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/cyw...a;3888917.html).
    2 Ibid.
    3 Adam Ziółkowski, Historia powszechna. Starożytność, s.120.
    4 Ibid.
    5 Słownik wyrazów obcych PWN, s. 347.
    6 Adam Ziółkowski, Historia powszechna. Starożytność, s.135.
    7 Ibid. s.87.
    8 Brian Todd Carey, Joshua B. Allfree, John Cairns, Wojny starożytnego świata. Techniki walki, s. 23-24.
    9 Ibid.
    10 Ibid.

  2. Następujących 3 użytkowników podziękowało Draken za ten post:


  3. #2
    Pan Koala Awatar Shay Ruan
    Dołączył
    Dec 2012
    Lokalizacja
    Afryka, pierwsze drzewo z prawej
    Postów
    1 699
    Tournaments Joined
    1
    Tournaments Won
    0
    Podziękował
    188
    Otrzymał 126 podziękowań w 91 postach
    Przeczytałem całość. Merytorycznie jest całkiem fajnie. Pisałeś na temat i zawarłeś własne przemyślenia. Oczywiście można by to opisać na 100 stron ale zakładam że nie taki był cel pracy Co do wad to pierwsze co rzuciło mi się w oczy to brak akapitów, tekst zawsze wygląda lepiej jeśli są zaznaczone. To się jednak zdarza, w mojej pracy magisterskiej sam musiałem poprawiać wiele akapitów na polecenie promotora Popracuj trochę nad stylem wypowiedzi. Brakuje mi też trochę takiego podsumowania na koniec z odpowiedzią na na pytanie "czy udało Ci się porównać obie te cywilizacje?" Bo skoro to próba porównania to warto się dowiedzieć czy się udała czy nie. No i z takich technicznych spraw to podawaj przy przypisach, bibliografii internetowej coś w stylu "dostęp z dnia tego i tego" bo źródła internetowe lubią się zmieniać, aktualizować a nawet znikać. Praca jednak jak najbardziej na plus w mojej opinii ;P

    "Nie jest umarłym ten, który spoczywa wiekami, nawet śmierć może umrzeć wraz z dziwnymi eonami"


  4. #3
    Moderatorzy Globalni
    Dołączył
    Dec 2010
    Postów
    507
    Tournaments Joined
    0
    Tournaments Won
    0
    Podziękował
    62
    Otrzymał 35 podziękowań w 30 postach
    Akapity rozwalił OO i Chrome, jestem zbyt leniwy, żeby siedzieć nad nim i ręcznie poprawiać każdy z nich. Limit był 20k znaków albo 10 stron, było ponad 20k i musiałem trochę przyciąć.

    Sent from my Nexus 5 using Tapatalk
    Stary nick: Drakensang

  5. #4
    Szambelan Awatar chochlik20
    Dołączył
    Sep 2009
    Postów
    4 089
    Tournaments Joined
    0
    Tournaments Won
    0
    Podziękował
    285
    Otrzymał 449 podziękowań w 314 postach
    Po prostu nie wklejasz całości tylko akapitami i problem znika. Zresztą w kilku miejscach brakuje spacji.
    A co do limitu znaków, to nie sądzę, aby ktoś się czepiał w tym dziale (na pewno nie ja) jakbyś umieścił post pod postem, ale zawsze można zostawić dopisek, że zabrakło znaków.
    Tekst ciekawy muszę przyznać
    Przepis na idealną kawę:

    Grafik
    : Co to za lura!? Kawa powinna być czarna, mocna, ostra i aromatyczna. Zrób mi drugą.

    Tytus: Rozkaz!
    Kawa powinna być czarna… Carbo medicinalis, czyli węgiel drzewny powinien ją doczernić. …mocna… Czy może być coś mocniejszego od spirytusu 95%? …ostra i aromatyczna… Reszty dokona papryka, pieprz, jodyna i… dezodorant „Brutal”.
    Grafik: O, teraz to jest kawa! To mnie postawi na nogi!
    Tytus: Szkoda, że nie dodałem jeszcze dynamitu.

    Księga XVI

  6. #5
    Moderatorzy Globalni
    Dołączył
    Dec 2010
    Postów
    507
    Tournaments Joined
    0
    Tournaments Won
    0
    Podziękował
    62
    Otrzymał 35 podziękowań w 30 postach
    Cytat Zamieszczone przez chochlik20 Zobacz posta
    Po prostu nie wklejasz całości tylko akapitami i problem znika. Zresztą w kilku miejscach brakuje spacji.
    A co do limitu znaków, to nie sądzę, aby ktoś się czepiał w tym dziale (na pewno nie ja) jakbyś umieścił post pod postem, ale zawsze można zostawić dopisek, że zabrakło znaków.
    Tekst ciekawy muszę przyznać
    Limit nie tutaj, a limit na olimpiadzie

    Sent from my Nexus 5 using Tapatalk
    Stary nick: Drakensang

  7. #6
    Chłop
    Dołączył
    Jun 2014
    Postów
    41
    Tournaments Joined
    0
    Tournaments Won
    0
    Podziękował
    84
    Otrzymał 15 podziękowań w 10 postach
    Drak - A jak ci ocenił kraków tą prace ?

    Wysłane z mojego GT-S7580 przy użyciu Tapatalka

  8. #7
    Moderatorzy Globalni
    Dołączył
    Dec 2010
    Postów
    507
    Tournaments Joined
    0
    Tournaments Won
    0
    Podziękował
    62
    Otrzymał 35 podziękowań w 30 postach
    Cytat Zamieszczone przez hamilkar96 Zobacz posta
    Drak - A jak ci ocenił kraków tą prace ?

    Wysłane z mojego GT-S7580 przy użyciu Tapatalka
    6

    Sent from my Nexus 5 using Tapatalk
    Stary nick: Drakensang

  9. #8
    Chłop
    Dołączył
    Jun 2014
    Postów
    41
    Tournaments Joined
    0
    Tournaments Won
    0
    Podziękował
    84
    Otrzymał 15 podziękowań w 10 postach
    No i zasłużenie ;-)

    W sumie jak bedziecie mieli tematy tegoroczne to napisz - ciekawe co w tym roku wcisną na antyk


    Edit: w sumie jak sobie zeszłoroczne tematy przypomne z antyku wstępny na okręgu i centrali to najtrudniejszy był chyba właśnie ten wstępny

    Wysłane z mojego GT-S7580 przy użyciu Tapatalka

  10. #9
    Moderatorzy Globalni
    Dołączył
    Dec 2010
    Postów
    507
    Tournaments Joined
    0
    Tournaments Won
    0
    Podziękował
    62
    Otrzymał 35 podziękowań w 30 postach
    W tym roku poszli na całego
    Temat 1. Specjalność: Starożytność Otia post negotia. Czas wolny i rozrywki w świecie rzymskim Temat 2. Specjalność: Średniowiecze Rola wypraw krzyżowych w dziejach średniowiecznej Europy Temat 3. Specjalność: Epoka nowożytne Miejsce Rosji w polityce europejskiej XVII i XVIII w. Temat 4. Specjalność: Historia XIX w. Bałkany w polityce państw europejskich od 1815 do 1914 r. Temat 5. Specjalność: Historia XX w. Polityka zagraniczna II Rzeczpospolitej – sukcesy i porażki Temat 6. Specjalność: Historia parlamentaryzmu w Polsce Konstytucja 3 Maja - rola i znaczenie na tle innych konstytucji XVIII wieku Temat 7. Specjalność: Historia regionu Czas Solidarności. Ludzie i wydarzenia lat 1980-1981 w moim regionie
    Chciałem pisać że starożytności, ale chęci bardzo szybko wyparowały. Niby można się w to bawić, ale nie mam ochoty i czasu na bawienie się i odkopywanie pojedynczych zdań z różnych książek. Dlatego w tym roku wybieram średniowiecze. Nie jest to moja ulubiona epoka, ale temat o wiele lepszy i bardziej normalny.
    Sent from my Nexus 5 using Tapatalk

    Sent from my Nexus 5 using Tapatalk
    Stary nick: Drakensang

  11. #10
    Dowódca 101. Powietrznodesantowej Awatar Arroyo
    Dołączył
    Mar 2013
    Lokalizacja
    Oko Terroru
    Postów
    7 757
    Tournaments Joined
    1
    Tournaments Won
    0
    Podziękował
    1 522
    Otrzymał 978 podziękowań w 673 postach
    Szczerze? Drugi i czwarty temat były wg mnie najciekawsze. Niemniej praca napisana bardzo dobrze i z chęcią ją przeczytałem

    Chcesz się czegoś dowiedzieć na temat Warhammer Fantasy, gdy wychodzi Total War: Warhammer, a nie znasz uniwersum? Zajrzyj TUTAJ.
    II Miejsce w turnieju Jesień Średniowiecza IV, uczestnik fazy pucharowej w Mistrzostwach Polski Rome II 1vs1.
    "Braki w Total War'ach to pół biedy. Gorzej, jeśli ktoś uważa taki stan gry za pełną wersję" ~ Arroyo

Strona 1 z 2 12 OstatniOstatni

Uprawnienia umieszczania postów

  • Nie możesz zakładać nowych tematów
  • Nie możesz pisać wiadomości
  • Nie możesz dodawać załączników
  • Nie możesz edytować swoich postów
  •