Kurde, zapomniałem całkowicie o tej dyskusji.

Plan Hannibala był najlepszy z możliwych. Słabszemu nawet najlepszy plan może nie pomóc w starciu z silniejszym.
Przystąpienie Kartaginy do II wojny punickiej było głupotą. Atakowanie państwa z największymi zasobami ludzkimi w ówczesnym świecie nie jest mądre jeśli nasza armia ma opierać się na najemnikach, których trzeba opłacić. Już Pyrrus pokazał, że można przegrać z Rzymem nawet jeśli wygra się kilka bitew, bo na miejsce pokonanej armii pojawia się od razu następna.
Nie mieli lepszych strategów tylko silniejsze państwo. Dwie wojny z Kartaginą były wojnami na wyczerpanie, Rzym dysponował większym potencjałem - dlatego wygrał.
Dlatego osoby z Katraginy odpowiedzialne za tą wojnę były złymi strategami (nie mylić z taktykami). Nie atakuje się państwa nie do pokonania.
O tym mniej więcej piszę, to mógłbyć ktokolwiek. Massynisa akurat znalazł się pod ręką.
Tu mniej więcej się zgadzamy. Po prosty Rzym dobrze wykorzystał okazję.
Chodziło Ci chyba o "najmeników z Iberii". W tym tkwił rezultat starcia. Sprzymierzeńcy Rzymu wykazali się niezdecydowaniem. Hannibal ze swojej strony zrobił to co do niego należało a nawet dużo więcej.
Tak, chodziło mi o Iberię. Tutaj faktycznie nie ma winy Hannibala, bo to nie on oddał Scypionowi Hiszpanię.
Jak znajdziesz odpowiedni fragment w źródłach na potwierdzenie tej tezy to daj mi znać
"Rannych wycofał na tyły, a pryncypów i triariuszów wprowadził do walki na skrzydłach, żeby walczącym w środku hastatom dać więcej bezpieczeństwa i siły." - Liwiusz, coś około XXX księgi.
Tzn jak bronić? Przed jazdą numidyjską, której konie prawdopodobnie były przyzwyczajone do obecności tych zwierząt?
W sumie to każde ich użycie byłoby lepsze od frontalnej szarży na przygotowany do tego legion.
Hannibal musiał wykorzystać wszelkie zasoby jakimi dysponował, pod Zamą nie miał komfortu wyboru.
Zużycie zasobów bez jakichkolwiek pozytywnych efektów jest złym wyborem.
Ja tak od razu palmy pierszeństwa Aleksandrowi bym nie przyznawał
Dlatego, ze Scypion jej mu nie odda.
Nawet najlepszy dowódca nie ma maszyny do klonowania weteranów i rozmnażania jeźdźców.
Ale już dobry strateg umie ich pozyskać, albo odciąć od nich przeciwnika.
? Poza swoimi terenami tzn. gdzie? W Medii? Lidii? Mezopotami? Celesyrii? Egipcie? Czy może w Tracji?
Np. poza terenami uważanymi przez greków za barbarzyńskie lub "półbarbarzyńskie".
Tak, to ten Cyrus, który stworzył jedno z największych imperiów w dzijach świata i zginął w ostatniej kampanii.
Szkoda, że wielkość nie miała odzwierciedlenia w sile. Persja była łatwa do podbicia, a armia po prostu słaba. Najwartościowszym jej elementem byli greccy najemnicy. Dopiero Partowie, dzięki wpływom koczowników (chyba Dahów) potrafili stworzyć na tych terenach dość silne państwo. Nie bez powodu ludność z tamtych rejonów miała niezbyt dobrą opinię u Greków i Rzymian.
Zmiany jakie wprowadził Scypion były korektą, zresztą ograniczoną w użyciu do kampanii w Iberii i wykorzystana na jej potrzeby. Kochorty jako jednostki taktyczne nie stały się standardem. Armia rzymska przed Scypionem i po nim to ta sama armia republikańska, reformy miały dopiero nadejść za sprawą Gajusza Mariusza. I ta republikańska, po Scypionowa armia kończyła jedną z nawiększych klęsk w dziejach Rzymu. I oczywiście nie porównujmy wprowadzenia nowej jakości jaką wniosła armia macedońska do rozpowszechnienia się gladius hispaniensis po kampanii iberyjskiej Scypiona, bo tutaj nie ma porównania.
Nie chodziło mi o kohorty, który były użyte tylko w Iberii. Scypion usprawnił manewrowość, współpracę z jazdą i użycie gladiusa. Zmiany te nie były duże, ale wustarczające, zeby uczynić legion z dobrym lub nawet przeciętnym dowódcą praktycznie niepokonanym.
Armia Hannibala spod Zamy była cieniem tej która wojowała w Italii. Innymi słowy Scypion wygrał z najsłabszą armią Hannibala jaką ten miał w największych bitwach z Rzymem.
Jakby nie patrzeć to Hannibal w Italii walczył głównie przeciwko nowo powołanym armiom bez doświadczenia bojowego mając do dyspozycji lepsze jakościowo wojsko. Poza tym pod Zamą mial przewagę lizebną i mimo wszystko dość sporo swoich weteranów.
Faktycznie robi wrażnie. To o ile zwiększył się udział procentowy jazdy w legionie rzymskim po "reformach" Scypiona? I na czym miało polegać to usprawnienie operowania manipułami?
W legionach często pojawiała się jazda numidyjska i dawało to dobre wyniki. Numidowie uratowali rzymską armię w walkach przeciwko Ligurom, albo Bojom (nie pamiętam dokladnie), kiedy ta wpadła w zasadzkę. Poza tym rzymscy kawalerzyści po II wojnie punickiej byli dużo lepsi jakościowo. Pod Magnezją udało im się rozbić katafraktów. Wcześniej "jazda" rzymska często używała koni jako transportu i walczyła pieszo.
Co do operowania mnipułami to wcześniej legion iał gorszą manewrowość i wychodzilo mu zazwyczaj pchanie się do przodu. Poza tym Scypion wykorzystywał principes i triarii do innych manewrw niż tylkouzupełnienia przednich linii w trudnych sytuacjach.
No i oczywiście Rzymianie nie przegrywali wszystkiego przed Scypionem, aż tak źle z nimi nie było
Chodziło mi bardziej o II wojnę punicką niż całą historię Romy. Jakby nie patrzeć to sukcesy Rzymu w niej zaczęły się dopiero po ustanowieniu Scypiona dowódcą i przekazaniu mu legionów.

Co się tyczy porównania armia rzymska vs hellenistyczna to jest już taki wątek, a wynik nie jest taki oczywisty
Wracając do tego tematu dodam tylko, że Rzym tylko raz przegrał z armią w 100% hellenistyczną, pod Herakleją. trzeba też wziąć pod uwagę, że Grekami dowodził Pyrrus uważany wtedy za drugiego aleksandra, a Rzymianami ktoś malo istotny. W dodatku zaatakował on Hellenów na idealnym dla nich terenie. Późniejsza armia Pyrrusa miała znaczną ilość ludów italskich walczących po rzymsku. Armia Hannibala też nie było zbyt hellenistyczna opierała się na ciężkiej piechocie i brakowało jej falangi. Co do pozostałych konfliktów to wiadomo jak skończyły się walki z Macedonia, Seleucydami i innymi Pontami.